Inhoudingsplicht in België: wat er op 1 mei 2026 is veranderd

Sinds 1 mei 2026 geldt er een derde inhoudingsplicht, zoals het ITAA beschreef in zijn bericht over de nieuwe RSZ-regels voor inhoudingsplicht op facturen. Naast de bestaande 35 procent voor sociale schulden bij de RSZ en 15 procent voor fiscale schulden bij de FOD Financiën, moet u nu ook 15 procent inhouden als uw aannemer sociale schulden heeft als zelfstandige. Die derde inhouding komt bovenop de andere: 35 procent plus 15 procent is samen precies 50 procent, en dat is het wettelijk plafond. Alleen wanneer dat plafond anders overschreden zou worden, valt de nieuwe inhouding tijdelijk weg.

Voor wie dit geldt

De regeling geldt bij werken in onroerende staat zoals omschreven in artikel 30bis van de wet van 27 juni 1969. Bouwt, verbouwt, sloopt, installeert, onderhoudt of reinigt u iets aan een gebouw en besteedt u dat uit, dan valt u eronder. Schoonmaak is dus geen aparte sector maar valt onder werk in onroerende staat.

De regeling reikt verder dan de bouw alleen. Ook de levering van stortklaar beton en bewakings- en toezichtsdiensten vallen onder artikel 30bis, en de vleessector valt onder het verwante artikel 30ter. Particulieren die uitsluitend voor privédoeleinden laten werken, vallen erbuiten.

Het maakt niet uit of u hoofdaannemer bent of zelf onderaannemer. Wie betaalt, draagt de plicht. In een keten van drie partijen zijn er dus twee momenten waarop er gecontroleerd en eventueel ingehouden moet worden.

De drie inhoudingen naast elkaar

Twee grenzen zijn belangrijk. Volgens de RSZ, inhoudingsplicht en factuur op socialsecurity.be, mag de totale inhouding, sociaal en fiscaal samen, nooit meer bedragen dan 50 procent van het factuurbedrag zonder btw. En er is een drempel: bij vervallen sociale schulden onder 2.647 euro, het geïndexeerde bedrag voor 2026 dat Besox noemt, is er geen inhouding verschuldigd. Dat bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd, in 2025 was het volgens diezelfde bron nog 2.591 euro, dus reken er niet mee uit uw hoofd in 2027.

Let op hoe de drie zich tot elkaar verhouden, want daar gaat het in de praktijk mis. Zij stapelen wel degelijk. Heeft uw aannemer zowel RSZ-schulden als schulden als zelfstandige, dan houdt u 35 plus 15 is 50 procent in. Het plafond van 50 procent is geen optelsom die zelden gehaald wordt, maar precies de uitkomst van die twee samen. Wordt het plafond anders overschreden, dan wordt de inhouding voor de zelfstandigenschuld tijdelijk niet getoond. Tijdelijk: die schuld blijft bestaan en verschijnt opnieuw zodra de gepubliceerde situatie het toelaat.

Wat er misgaat, en waarom het zelden aan onwil ligt

De verplichting ontstaat op het moment van betalen, niet op het moment van contracteren. Dat is de kern van het probleem. Uw aannemer was schuldenvrij toen u de opdracht gaf, en heeft drie maanden later een openstaande RSZ-schuld. Betaalt u dan de volledige factuur, dan bent u in overtreding, ook als u het niet wist en ook als u het bij de start netjes had nagekeken.

Daarom staat er op checkinhoudingsplicht.be een raadpleging die op het moment van betaling geldt. Die raadpleging is gratis en vraagt geen login. Voor wie het machinaal wil doen is er de webservice billRetainment van de RSZ, die sinds 1 mei 2026 sociale en fiscale schuldbeslissingen in een bevraging bundelt en het toepasselijke percentage meegeeft. In de praktijk betekent dat: iemand moet die raadpleging doen bij elke betaling, en moet kunnen aantonen dat hij hem heeft gedaan. Bij een controle achteraf is “wij kijken dat altijd na” geen bewijs. Een afdruk met datum en tijd wel.

De sanctie

Houdt u niet in terwijl dat wel moest, dan wordt u hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van uw aannemer. Voor het RSZ-spoor en het fiscale spoor is die aansprakelijkheid begrensd tot de totale prijs van de werken zonder btw, en dus niet tot het bedrag dat u had moeten inhouden.

Daarbovenop komt een sanctie, en die verschilt per spoor:

Het maximum van 10.578,23 euro wordt jaarlijks geïndexeerd; in 2025 was het volgens Besox, uitbreiding inhoudingsplicht in de bouw- en schoonmaaksector, nog 10.355,90 euro. Over de bijslag van 35 procent bij de RSZ heeft het Grondwettelijk Hof geoordeeld dat die een strafrechtelijk karakter heeft en dus door de rechter gematigd kan worden.

Wat wel vaststaat en in de praktijk vaak zwaarder weegt: een openstaande boete kan ertoe leiden dat uw eigen onderneming negatief verschijnt op checkinhoudingsplicht.be. Uw opdrachtgevers kijken daar. Dat kost u werk.

Wat u praktisch kunt doen

1. Leg vast wie bij u de raadpleging doet, en wanneer. In veruit de meeste bedrijven is dat de boekhouding, op het moment dat de betaling wordt klaargezet, en niet de projectleider bij de gunning.
2. Bewaar het resultaat, met datum en tijd, bij de betaling en niet in een losse map. Een controleur vraagt naar een factuur, niet naar een map.
3. Controleer bij elke betaling opnieuw. Een raadpleging van vorige maand zegt niets over vandaag.
4. Spreek in uw contract af dat de aannemer u meldt wanneer er sociale of fiscale schulden ontstaan. Dat haalt uw plicht niet weg, maar het geeft u verhaal.
5. Houd er rekening mee dat de nieuwe zelfstandigenregeling vooral raakt aan kleine onderaannemers en eenmanszaken. Precies de partijen die u het vaakst inschakelt voor een dag of twee.

Hoe Vigenta hierbij past

Wij leggen elke waarneming vast met bron en tijdstip, in een keten die achteraf niet stil te wijzigen is. Hoe vaak wij raadplegen hangt af van wat de bron toelaat, en dat zetten wij er altijd bij. De Kruispuntbank publiceert een maandelijkse open-datauitgave; wij tonen dan de datum van die uitgave en doen niet alsof het van vanochtend is.

Wij bepalen niet of u aan de wet voldoet. Dat kan software niet en dat moet u van geen enkele leverancier accepteren. Wij zorgen dat u bij een controle kunt laten zien wat u wanneer heeft gezien.

Bronnen

• Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, inhoudingsplicht en factuur, socialsecurity.be
• Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, artikel 30bis en 30ter, socialsecurity.be
• Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, webservice billRetainment, REST v2.1
• Grondwettelijk Hof over de bijslag van 35 procent bij onjuiste inhouding
• Besox, uitbreiding inhoudingsplicht in de bouw- en schoonmaaksector, met de geïndexeerde bedragen voor 2025 en 2026
• Embuild Antwerpen, Inhoudingsplicht uitgebreid vanaf 1 mei 2026
• Baker Tilly België, Nieuwe inhoudingsplicht vanaf 1 mei 2026
• ITAA, RSZ kondigt nieuwe regels voor inhoudingsplicht op facturen aan vanaf 1 mei 2026